Je vindt me ook op

Madrid Medio Maratón Monumentale Halve Marathon

De meeste plekken van het parcours ken ik goed; het gebied in en rondom het koninklijke Parque del Buen Retiro is met zijn pleinen, monumentale gebouwen, musea, parken en tuinen misschien wel het mooiste gebied van Madrid. Een kwart van de halve-marathon route loopt in en rondom het Retiro-park. 1 april 2012

Madrid Medio Maratón Monumentale Halve Marathon

21,1 km. door koninklijk Madrid – 1 april 2012
Ik verwacht dat de Medio Maratón de la Villa de Madrid, zoals deze halve marathon officieel heet, een enorme belevenis gaat worden. Ik ken de stad goed, ik ben er sinds 1983 (als student Spaans, studiereis) vaak geweest; in 1986 en 1987 drie weken (onderzoek in archieven), en in het voorjaar van 1996 enkele weken voor werkzaamheden aan het einde van m’n promotie-onderzoek. En in 2009 nog met o.a. een bezoek aan het Bernabeu-stadion met een wedstrijd van Real Madrid.

Bekend terrein dus, zou je zeggen. Maar met duizenden lopers en duizenden toeschouwers in die monumentale straten en op de talloze pleinen, en knokkend om die 21 km. goed door te komen… ’t zal toch een heel ander soort beleving zijn.

De meeste plekken van het parcours ken ik goed, en het gebied in en rondom het koninklijke Parque del Buen Retiro is met zijn pleinen, monumentale gebouwen, musea (El Prado, el Reina Sofía), parken en tuinen misschien wel het mooiste gebied van Madrid. Een kwart van de halve-marathon route (kms. 0 – 0,5 en 16 – 21,1) loopt in en rondom het Retiro-park.

In onderstaand verhaal neem ik je mee in deze halve marathon in vogelvlucht. Niet in de volgorde van de kilometers maar te beginnen met de focus op het gebied van de start en de finish: het Parque del Buen Retiro, zijn koninklijk verleden en de monumenten in de nabije omgeving. Aan het einde in het kort het een en ander over de kilometers 1 – 16.

El Parque del Buen Retiro

Start en finish zijn in het Parque del Retiro, in de Paseo del Duque Fernán Núñez; in totaal lopen we 5,5 km in en rondom dit enorme stadspark, een kwart van de totale route:

kms 0 – 0,7 en 16 – 21,1: Parque del Retiro (klik voor vergroting)

kms 0 – 0,7 en 16 – 21,1: Parque del Buen Retiro (klik voor vergroting)

Een toegangspoort tot het park: la Puerta de España (km. 19,5)

In de halve marathon passeren we dit punt na ruim 19,5 km. Het is de ingang aan de westelijke kant van het park, vanaf de Calle Alfonso XII (klik voor vergroting):

La Puerta de España

La Puerta de España

La Puerta de España, detail

La Puerta de España dateert van 1893; bij deze ingang begint de Paseo de Argentina, in de volksmond ‘Paseo de las Estatuas’, waar een serie standbeelden van Spaanse koningen staat.

Vijver en Monument Alfonso XII

De Paseo de Argentina (de las Estatuas) zien we wanneer we na ruim 19,5 km. de ingang Puerta de España passeren (links op onderstaand kaartje).

Paseo de Argentina (links) komt uit op de grote vijver

Deze weg komt uit bij de grote vijver; aan de overkant staat het enorme monument Alfonso XII. Achter dit monument is de start en de finish van de halve marathon, in de Paseo del Duque Fernán Núñez (rechts op het kaartje):

Paseo de Argentina en het Lago de El Retiro; helemaal links de loop-route

Vijver (Lago de El Retiro)

Monumento Alfonso XII

El Palacio de Cristal

Middenin het park staat een enorme kas, het meest opvallende bouwwerk in het park, een ‘glazen paleis’: el Palacio de Cristal. Deze kas en de eraan grenzende vijver werden gebouwd in 1887. Deze enorme kas moest aan het Retiro-park internationale allure geven, en vormt het Spaanse antwoord op de grote Europese kassen, zoals het Engelse Palm House van de Kew Gardens:

El Palacio de Cristal

Ontstaan van het Parque del Buen Retiro

De kloosterorde van San Jerónimo verhuisde eind 15e  – begin 16e eeuw naar een gezonder, groener gedeelte buiten (de muren van: extramuros) de stad, vlakbij de plaats waar nu het Museo del Prado staat. Fernando el Católico was de eerste koning die met het hof te gast was in het klooster om er bijeenkomsten te houden.

Geheel links: Paseo del Prado

De gebouwen bij het klooster (Monasterio de los Jerónimos) waar de koning en zijn hof verbleven werden in de jaren 1630 – 1637, onder koning Felipe IV, uitgebreid tot Palacio Real (zie Calle de Felipe IV): Palacio del Buen Retiro. Het paleis bestond toen uit meer dan 20 gebouwen. De huidige tuinen van het Prado-museum (Jardines del Museo del Prado) en het huidige Parque del Buen Retiro vormden toen een groot groen gebied met tuinen, beekjes, bronnen en bomen, Los Parques del Buen Retiro, waar het vooral ’s zomers goed toeven was voor de koning en het hof. Het was toen ruim twee keer zo groot als het huidige park.

Palacio Real, daarachter Parque del Buen Retiro (bron: 2)

1854 – achter de arena, links: la Puerta de Alcalá, rechts el Palacio del Buen Retiro (bron: 2)

Na de grote brand (december 1734) van het koninklijk paleis, het Real Alcázar de Madrid, was het Palacio del Buen Retiro de vaste verblijfplaats van koning Carlos III. In 1764 was het nieuwe Palacio Real klaar en was het Palacio del Buen Retiro niet langer een residentie van de koning en het hof. Het paleis werd vanaf 1808 door de Franse troepen gebruikt als kazerne en opslagplaats voor munitie. Daardoor raakte het al snel in verval en zat er niets anders op dan het paleis te slopen [3]. In 1876 ging het Parque del Buen Retiro officieel open voor de Madrleense bevolking.

El Casón del Buen Retiro (km. 19,3)

Na de 19e kilometer – we lopen dan in de Calle de Alfonso XII – komen we langs het Casón del Buen Retiro. Dit landhuis is wat er over is van wat het Palacio del Buen Retiro eens was. Destijds was het niet een apart huis maar geïntegreerd in andere gebouwen van het paleis. Het was de Salón de Baile, de balzaal van het paleis.

El Casón del Buen Retiro

Het Casón del Buen Retiro, gezien vanaf de looproute (Calle de Alfonso XII, km 19,5):

Casón del Buen Retiro gezien vanaf het park en Calle Alfonso XII (bron: 5.)

In 1971 werd het Casón deel van het vlakbij gelegen Museo del Prado. Schilderijen uit de 19e eeuw van het Prado-museum kwamen in het Casón del Buen Retiro te hangen. In 1981 werd het Casón verrijkt met veel werken van Picasso, waaronder El Guernica, dat tot 1992 in het Casón geëxposeerd werd, en toen verhuisde naar het Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía.

De huidige bestemming van het Casón del Buen Retiro is Centro de Estudios del Museo del Prado, de zogenaamde ‘Prado-school’ – Escuela del Prado dat naar analogie met de École du Louvre een studie- en onderzoekscentrum is. [1]

Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

Wanneer we tijdens de halve marathon bij de zuid-west hoek van het Retiro-park zijn (km 18,5), bij Station Atocha, zijn we vlakbij het Reina Sofía bij de Calle de Santa Isabel, uiterst links op onderstaand kaartje).

Uiterst links la Calle de Santa Isabel

Museo Reina Sofía

Estación Atocha (km. 18,5)

We lopen dus ook langs Estación Atocha, dat voor altijd in het geheugen gegrifd blijft door de Al Qaeda terreuraanslagen van 4 maart 2004.

Het station werd in gebruik genomen op 9 februari 1851, onder de naam Atocha-Mediodía: ‘Atocha-Zuid’. [4]

Estación Atocha

Puerta de Alcalá (km. 20)

Na 20 km. lopen we over de Plaza de la Indepencia en langs (of door?) de Puerta de Alcalá:

Plaza de la Indepencia – Puerta de Alcalá

Puerta de Alcalá

Het is de noordwestelijke hoek van het Retiro-park:

Puerta de Alcalá, rechtsaf: Calle de Alcalá (klik voor vergroting)

Met de komst (1561) van Philips II werd Madrid de Hofstad, en beleefde de stad een grote demografische groei; de stadsgrenzen werden uitgebreid, de stadsmuren werden herbouwd, en er kwamen nieuwe toegangspoorten. In de 17e eeuw waren er vijf Puertas Reales en 14 kleinere stadspoorten. La Puerta de Alcalá was één van de belangrijkste van de vijf Puertas Reales. Vanaf de 17e eeuw werd het een echte ‘triomf-boog’: via de Calle de Alcalá (rechts van de Puerta de Alcalá) ging het in een rechte lijn oostwaarts naar de Puerta del Sol en van daar via de Calle Mayor naar het kasteel El Alcázar.

Westelijk van de looproute: van Puerta de Alcalá naar Puerta del Sol

Tegen het einde van de 18e eeuw had het de functie van stadspoort verloren en werd het een officieel monument. Maar niet nadat de poort vernieuwd werd en herbouwd, in opdracht van Carlos III. De ‘oude poort’ werd vervangen door een nieuwe: la Nueva Puerta de Alcalá. Het monument is sindsdien één van de belangrijkste symbolen van Madrid.
La Nueva Puerta de Alcalá

Het huidige ontwerp van de Puerta de Alcalá dateert van ca. 1770: Carlos III kwam op 9 december 1769 vanuit Napels en Barcelona de stad binnen als troonopvolger: zoon van Felipe V en broer van de gesneuvelde Fernando VI besteeg Carlos III de troon. Zijn intocht via de oude Puerta beviel hem niet; hij liet de oude poort afbreken en een veel grotere bouwen met meer bogen. [6]

Plaza de Cibeles

Als we bij die 20 km. bij de Puerta de Alcalá naar links kijken zien we het Cibeles-plein: Plaza de Cibeles.

Puerta de Alcalá, naar links kijkend: Plaza de Cibeles

Onder koning Carlos III kwam eind 18e eeuw een groot stadsvernieuwingsproject van de grond met als doel het creëren, aan de oostkant van de stad, van een gebied – el Salón del Prado – met monumentale gebouwen, tuinen, parken, pleinen en fonteinen. La Plaza de Cibeles (1782), met in het midden de beroemde fontein Fuente de Cibeles, is daar een onderdeel van. Deze grote rotonde is het kruispunt van twee grote verkeersaderen van de stad: oost-west de Calle de Alcalá en noord-zuid de as Paseo de la Castellana – Recoletos – Prado.

In de vijver staat een fontein met de godin Cibeles – Moeder Aarde (Romaans equivalent: Magna Mater), personificatie van grotten, bergen, vestingmuren en van de natuur en dieren -. Ze wordt uitgebeeld met een kroon in de vorm van vestingmuren en zit op een strijdwagen vergezeld door leeuwen. Latere toevoegingen herinneren aan een vroege functie van de Fuente de Cibeles: watervoorziening voor de stad. [7]

Plaza de Cibeles, met het monumentale Gemeentehuis, voorheen Palacio de Comunicaciones

Cibeles op haar strijdwagen – Fuente de Cibeles (bron: 7)

Neptuno (westelijk van looproute, km. 19,3)

Dichtbij de Plaza de Cibeles, zuidwaarts via de Paseo del Prado, (we lopen dan in de Calle de Alfonso XII, westkant van het Retiro-park) ligt een stukje links hiervan ander groot plein met een vijver en fontein in het midden: Plaza de Neptuno en Plaza la las Cortes:

Links van halve-maraton route: Plaza de Neptuno

Onder: Plaza de Neptuno

Plaza de Neptuno

In de vijver met fontein staat Neptuno, met zijn onafscheidelijke drietand, op een strijdwagen (klik op de foto’s voor vergroting).

Neptuno

De overige kilometers

(informatie deels uit [8])

  • km 0 – 2: Vanaf uitgang Retiro-park: Calle Príncipe de Vergara t/m Plaza de Salamanca: licht stijgend, vooral tussen kruispunt Calle de Goya en Plaza de Salamanca
  • km 2 – 3,8: linksaf Calle Diego de León, licht dalend; linksaf Calle Serrano (na 14 km. komen we op dit punt terug); rechtsaf: Calle Juan Bravo; hier kruisen we (en hebben fraai uitzicht op) de Paseo de la Castellana; op de rotonde Glorieta de Rubén Darío linksaf: Calle Almagro, die we volgen tot het grote verkeersplein Alonso Martínez.

Dan volgt een volgens veel Madrileense lopers mooi traject in de route: noordwaarts, permanent stijgend:

  • km 3,8 – 6: Calle Santa Engracia tot het plein met metro-station Cuatro Caminos
  • km 6 – 9: Calle Bravo Murillo (tussen de metro-stations Tetuán en Valdeacederas ligt rechts het gebied met de beste restaurants van Madrid). We buigen nu richting de Paseo de la Castellana die we kruisen op de Plaza de Castilla, het meest noordelijke punt van de route:

Plaza de Castilla, met las Torres Kia

  • km 9 – 10: Na het kruisen van de Paseo de la Castellana lopen we vanaf de Plaza de Castilla de Calle de Inurria in; deze is licht dalend, dus krachten sparen voor wat volgt:, rechtsaf en zuidwaarts:
  • km 10 – 11,5 Avenida de Pío XII met een heuvel op en dan dalend (vanaf Plaza de la República Dominicana) tot rechtsaf buigen: Calle Serrano;
  • km 12: Calle Serrano, een paar honderd meter rechts ligt Estadio Santiago Bernabeu

km. 12 (uiterst rechts), ter hoogte van Estadio Santiago Bernabeu, aan de Paseo de la Castellana

El Bernabeu vanaf Paseo de la Castellana; Real Madrid – Betis Sevilla (21 febr. 2009)

Real Madrid – Betis Sevilla (21 febr. 2009)

  • km 14 – 21,1 We lopen op de Calle Serrano tot km. 14, het punt waar we na 2,5 km. linksaf gingen. Linksaf Calle Diego de León, om weer in de Calle príncipe de Vergara terug te keren tot aan Parque del Retiro (km. 16). De kms. 16 – 18 gaan langs de oostkant van het park (Avenida Menéndez Pelayo en Paseo Reina Cristina). De rest is hierboven beschreven.

De laatste kilometers: vanaf km. 16 volgt een grote ronde rondom het Retiro-park; na de Puerta de Alcalá blijven we bij het park lopen (Calle O’Donell). De finish is in het park, als we rechtsaf het park zullen zijn ingelopen, in de Paseo del Duque Fernán Núñez.

Je kan naar dit artikel verwijzen op sociale netwerken:
About Author

Rob le PairDocent - onderzoeker Radboud Universiteit Nijmegen; favoriete thema's op deze site: Persuasive communication, Eindhoven-Philipsdorp, WordPress-design, gebruik van sociale media, running experiences, gardening.View all posts by Rob le Pair →

Leave a Reply